مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )

519

البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )

در دربند ( باب الابواب ) ديوار شهر را تمام كرد و با روميان جنگيد و انطاكيه را گشود و در ميدان شهرى به گونهء انطاكيه ساخت و آن را روميه نام نهاد و دختر خاقان پادشاه ترك را به زنى گرفت تا در نبرد با هياطله او را يارى كند و از ايشان انتقام فيروز را گرفت و كشور خويش را گسترش داد تا كشمير و سرنديب . هم اوست كه وهرز را به يمن فرستاد تا حبشيان را از آنجا راند . به گفتهء بعضى در چهلمين سال پادشاهى وى بود كه پيامبر ( ص ) زاده شد و او پادشاهى نيك سيرت بود و ولايتى فرخنده داشت . نسبت به رعايا مهربان بود و اخلاقى برجسته داشت . [ هرمز ] سپس فرزندش هرمز بن كسرى به پادشاهى رسيد . او به ستمكارى پرداخت تا اينكه سپاهيان از چهار سوى روم و ترك و خزر و يمن بر او شوريدند و او بهرام چوبينه اصفهبذ رى را براى مقابله با ايشان فرستاد . بهرام از ايشان كشتارى كرد و اسير گرفت . سپس بهرام سر از طاعت وى پيچيد و بر خراسان و آن سوى خراسان چيره شد و به سرداران و مرزبانان نامه‌ها نوشت و ايشان را در برابر وى برانگيخت و آنها بر او شوريدند و چشمش را كور كردند و او را به زندان افكندند و فرزندش ابرويز بن هرمز را به پادشاهى برگزيدند . هرمز يازده سال و هفت ماه پادشاهى كرد . سپس ابرويز پادشاه شد و بهرام چوبينه به نبرد او آمد و بر رودخانهء نهروان جنگى ميان آن دو درگرفت و بهرام او را شكست داد . و به گريز وا داشت . ابرويز آن روز بر شبديز نشسته بود و شبديز از رفتار بازماند . ابرويز به نعمان بن منذر كه به همراهش بود گفت : يحموم را به من بده و يحموم اسب معروف و مشهور او بود كه اعشى دربارهء وى گفته است : و هر شب از براى يحموم فرمان داد / چندان علوفه بريزند كه سير و تخمه شود [ 1 ] . و او از دادن يحموم به وى سر باز زد . حسّان بن حنظلهء طائى از اسب خويش كه ضبيب نام داشت فرود آمد و گفت : پادشاها بر اين اسب نشين ، چرا كه زندگانى تو براى مردم گراميتر از زندگى من است . و ابرويز بر آن اسب نشست و نزد موريقيس پادشاه روم رفت و از او يارى خواست و دخترش مريم را به زنى گرفت و او ابرويز را با مال و مردان بسيار يارى كرد تا با بهرام جنگيد و او را به سرزمين ترك گريزاند و بر كشور چيره شد و همچنان عليه بهرام به دسيسه مىپرداخت تا اينكه در سرزمين غربت كشته شد . روزگار پادشاهى ابرويز سى و هشت سال بود و در روزگار شهريارى وى بود كه خداوند پيغمبر ما محمد صلّى الله عليه و آله و اصحابه و سلم را به پيامبرى مبعوث كرد .

--> [ 1 ] رجوع شود به ديوان الاعشى ، ص 136 .